मण्डलवर्गीकरणम्

मण्डलम् १०, सूक्तम् ५०, ऋक् ५

संहिता

अवा॒ नु कं॒ ज्याया॑न्य॒ज्ञव॑नसो म॒हीं त॒ ओमा॑त्रां कृ॒ष्टयो॑ विदुः ।
असो॒ नु क॑म॒जरो॒ वर्धा॑श्च॒ विश्वेदे॒ता सव॑ना तूतु॒मा कृ॑षे ॥

पदपाठः

अव॑ । नु । क॒म् । ज्याया॑न् । य॒ज्ञऽव॑नसः । म॒हीम् । ते॒ । ओमा॑त्राम् । कृ॒ष्टयः॑ । वि॒दुः॒ ।
असः॑ । नु । क॒म् । अ॒जरः॑ । वर्धाः॑ । च॒ । विश्वा॑ । इत् । ए॒ता । सव॑ना । तू॒तु॒मा । कृ॒षे॒ ॥

सायणभाष्यम्

हे इन्द्र त्व ज्यायान् प्रशस्यतरस्त्वं यज्ञवनसः सम्भक्तयज्ञान् स्तोतॄन् नु कं क्षिप्रमव। रक्ष। अध्येतारे नु कमिति पदद्वयं कुर्वन्ति तथापि हिकं नुकमित्यादीनि नवोत्तराणि पदानीत्युक्तवानास्काचार्यः। अनि. ३-१२। अतः केवलानां हिकं मित्येवमादीनां यावानर्थः स एव विशिष्टानामपि। तैत्तिरीय अप्येकमेव पदं कुर्वन्ति। अवेत्युक्तं। इन्द्रस्यावनप्रसिद्धिं दर्शयति। हे इन्द्र ते तव्ॐआत्रां रक्षनं महीं महद्विदुः कृष्टयो मनुष्या ऋष्टयः। ओमात्रां। अम गत्यादिषु। औणादिक आत्रन्प्रत्ययः। छान्दस उमादेशः। किञ्च त्वमजरो जररहितोऽसः। भव। निकं क्षिप्रं वर्धाश्च। वर्धस्व च हविराज्यादिना। किञ्च वित्वेत् सर्वाण्यप्येतानि सवना सवनानि तूतुमा तूर्णानि कृशे। करोषि। कृशे। छान्दसे लिटि छन्दसि वेति द्विर्वचनाभावः॥५॥

  • अनुवाकः 
  • अष्टकः 
  • अध्यायः 
  • वर्गः