मण्डलवर्गीकरणम्

मण्डलम् १०, सूक्तम् ५३, ऋक् ८

संहिता

अश्म॑न्वती रीयते॒ सं र॑भध्व॒मुत्ति॑ष्ठत॒ प्र त॑रता सखायः ।
अत्रा॑ जहाम॒ ये अस॒न्नशे॑वाः शि॒वान्व॒यमुत्त॑रेमा॒भि वाजा॑न् ॥

पदपाठः

अश्म॑न्ऽवती । री॒य॒ते॒ । सम् । र॒भ॒ध्व॒म् । उत् । ति॒ष्ठ॒त॒ । प्र । त॒र॒त॒ । स॒खा॒यः॒ ।
अत्र॑ । ज॒हा॒म॒ । ये । अस॑न् । अशे॑वाः । शि॒वान् । व॒यम् । उत् । त॒रे॒म॒ । अ॒भि । वाजा॑न् ॥

सायणभाष्यम्

वैवाहिके प्रयाणे यदि नावा तार्या नदी स्यात् तदानीमश्मन्वतीत्यर्धर्चेन वधूं नावामारोहयेत् उत्तरेणार्धर्चेन नदीमुत्क्रमयेत्। सूत्रितं च। अश्मन्वती रीयते सं रभध्वमित्यर्धर्चेन नावमारोहयेदुत्तरेणोत्क्रमयेत्। आ. गृ. १-८-२, ३। इति॥

अनयापि देवा यज्ञजिगमिषवः परस्परं ब्रुवते। अश्मन्वती नाम नदी रीयते। गच्छति। री गतिरेषणयोः। तां यज्ञगमनायोत्तरीतुमुत्तिष्ठत। उद्गच्छत। तथा कृत्वा प्रतरत। तां नदीमुल्लङ्घयत। हे सखायो यजमानस्य सखि भूता इति देवानां सम्बोधनं। अत्रास्यां नद्यां जहाम। परित्यजाम। कानिति उच्यते। येऽशेवाः। शेवमिति सुखनाम। येऽसुखभूता आसन् अभवन् अस्मानाश्रित्य वर्तन्ते ताञ्जहाम। तथा कृत्वा शिवान् सुखकराणि वाजानन्नानि हवींष्यभिप्राप्तुमुत्तरेम॥८॥

  • अनुवाकः 
  • अष्टकः 
  • अध्यायः 
  • वर्गः  १४