मण्डलवर्गीकरणम्

मण्डलम् १०, सूक्तम् १३५, ऋक् २

संहिता

पु॒रा॒णाँ अ॑नु॒वेन॑न्तं॒ चर॑न्तं पा॒पया॑मु॒या ।
अ॒सू॒यन्न॒भ्य॑चाकशं॒ तस्मा॑ अस्पृहयं॒ पुनः॑ ॥

पदपाठः

पु॒रा॒णान् । अ॒नु॒ऽवेन॑न्तम् । चर॑न्तम् । पा॒पया॑ । अ॒मु॒या ।
अ॒सू॒यन् । अ॒भि । अ॒चा॒क॒श॒म् । तस्मै॑ । अ॒स्पृ॒ह॒य॒म् । पुन॒रिति॑ ॥

सायणभाष्यम्

पुरानान्पुरातनान्पितॄननुवेनन्तं मामनुगतम् कामयमानममुयानया पापया निकृष्तया बुद्ध्य सह चरन्तं वर्तमानं पितरं वाजश्रवसमसूयन् सुखेन जीवन्तं मां मृत्युसमीपं प्रेईत्युक्तवानिति मानसेनोपतापेन युक्तः सन् प्रथममभ्यचकशं। अयं पश्यतिकर्मा। अभ्यपश्यं। असुञ् मानस उपतापे। कण्ड्वादिः। पुनः पश्चात्तस्मा अस्पृहयं। पितुराज्ञया तं म्रुत्युं प्राप्तुमैच्छम्। स्पृह ईप्सायां। चुरादिरदन्तः। स्पृहेरीप्सितः। पा. १-४-३६। इति सम्प्रदानसंज्ञायां तच्छब्दाच्चतुर्थी। यद्वा। पुराणांश्चिरन्तनान् स्तोतॄन्पूर्वपुरुषान्पितॄन्वानुवेनन्तमनुक्रमेण कामयमानं चरन्तमुदयास्तमयाभ्यां दिवि परिवर्तमानमनया पापया निक्रुश्टया सोत्तुमसमर्थया बुद्ध्यासूयन्। गुणेषु दोषाविष्करनमसूया। परकीयगुनेषु दूशनान्याविष्कुर्वन्नभ्यचाकशं। अयमपि कश्चिदिति सामान्यरूपेणाभ्यपश्यम्। इदानीं शु पुनस्तस्यादित्यस्य माहात्म्यम् जानंस्तस्मा अस्पृहयं। तमेवादित्यम् स्तुतिभिः परिचरनात्मिकैः कर्मभिश्च प्राप्तुमैच्छम्॥२॥

  • अनुवाकः  ११
  • अष्टकः 
  • अध्यायः 
  • वर्गः  २३